tanla…

Aslinda bugun bir baska OB dersleriyle - gunumuz yasantisinin benzerliklerini iceren konuya deginicektim amma velakin kopya cekecegim kitabimi almayi unuttugumdan bu global etkilenimler icerisinde olacak yazimi baska bir gune sarkittigimi uzulerek belirtiyorum.(Lutfen aglamayin benide aglatacaksiniz) Bunun yerine hepimize daha keyif verecek olan insanligin mucize arayisi, buna inanisi hatta ona tamamen sarilisina deginecegim:)

Yuzuklerin Efendisi uclemesinin cok meshur oldugu zamanlardi, benim de Binbir Gece ve kendi uydurdugum masallarin disinda fantezi dunyasiyla tanistigim ilk zaman dilimleride denebilir. Hos daha sonrasinda yine bu tur fantastik kitaplarla iliskimi populistlige kaydigini dusundugum icin kestim. Ama peki Yuzuklerin Efendisi cok mu anti-populistti? Hayir, ama o yasli adamin kendine yarattigi Elf dili, orta dunya irklari cok samimi gelmisti, en cok da kendi inandigi icin sanirim.O caanim kalin uclemeyi bitirdikten sonra, incecik bir deneme olan “Periler Dunyasi Uzerine”’yi okudum, bu kitabi pek az insan bilir ancak masal dunyasi uzerine yazilan, gayet edebi ciddiyet iceren kucucuk bir kitaptir.Hatta o kadar ciddiye almistim ki zamaninda bu dunyayi, bir ara omzumda kucuk periler yasiyor sanirdim:)(Bocek’e selam) Tolkien amca, genel olarak masal tabiyatindan, hangi zaman dilimlerine uzandigindan ve bu edebiyatin ne kadar uzun soluklu oldugundan bahsediyor.Ve masallarin vazgecilmes motosunu -“inanirsan gerceklesir”- her cumlede okuyabilirsiniz. Baslangicta hepimiz masallara inandik bazilarimiz cabuk terketti bu inanci zaten sacma seylerdi, bazilarimiz bunun kendilerine entellik kattigini dusunup hissetmeyerek benimsediler, yada bazilari sadece hissetti, haa o mu kocaman bir ejderhaydi iste… Ama bu Melekti, seytandi, scientolojiydi, budizmdi,insan surekli kendinden baska mucizevi bir seye hep inandi, aksi takdirde varoluscu sorgulamalarla yitip giderdi, ne dunya sahane bir yerdi, ne de bir anlami olurdu herseyin, o Pandora’nin kutusunda kiyida kosede kalan hic bir umut olmazdi..

Tolkien, kesin yanlis yaziyorum ama okunusu boyle ”Moorifok”’tan bahseder.Bir cocuk bakisidir bu temennimce.Herseye yeni bir gozle bakmaktir ve aslinda pek sasirmamaktir biraz, konusan bir kopek gordugunuzde bir cocuk buna sizin kadar sasirmaz, cunku kopegin yetileri onda sabitlesmemistir.Ve sirf buyuzden insanin moorifok deneyimlerini arttirmasi gerektigine inanir tonton amcam, her seye ilk defa bakiyormussunuz gibi bakin der, tekrar nefes almayi ogrenin. (Yoksa benim cubiclem’da her gun ayni seyleri yapmamin hayatin kiyisina dokunacak bir iskelesi olmazdi)Biraz optimistik bir yaklasimdir tabi bu sevgi kelebegi insanlar olmamiz gerekir boyle bir bakis yakayabilmek icin ;ama bakis yonunu degistirmenin kimseye zarari olmaz herhalde (fotografcilik anlaminda en faydalandigim kelimedir hatta uzerine yoktur, hatta dur ben bir portfolyo hazirlayim bunun uzerine).

Bir masalda, kahramanlar kati bir suretle kotu ve iyi olarak ayrilmaktadirlar (Sirinler iyidir, Gargamel o kotudur!), ve en nihayetinde iyi kazanacaktir buna kusku yoktur, kazanmazsa ben ona zaten masal demem, diger taraftan kotu de cezasini ceker, ya pisman olur, yada kendi yarattigi durumun icinde bataga saplanir ve kurtulamaz.Ama en dokunaklisi o yaratilan evrende kotunun bile guzel olmasidir, belki fiziki anlamda guzel tasvir edilmemektedirler ama ama yasadigi dunyanin tum mahremiyetini uzerinde barindirmaktadirlar.Kucuk bir bocek bile tilsimlidir, cunku senin benim bilmedigim sihirin gerceklestigi evrende yasamaktadir, bir kurbagayi prense cevirecek olan sadece kucucuk bir opucuktur en nihayetinde. Tolkien: Agzindan alevler puskurten bir ejderha, bacasi tuten bir fabrika bacasindan hem daha guzel, hem de cok daha gercek anlamda gercektir” buyurur.Bende ona daha fazla katilamam.

Ve son olarak, peri masallarinin en vurucu noktasi hicbir zaman imkansiz olmayisidir, ve aslinda biz olmayisina tapariz, bir sey gerceklesmesi gerekiyorsa soylemen yeterlidir. ”Bir varmis bir yokmus” diye baslayan masallarda, daha cok varolanlari dinleyip dusledigimizden cogu zaman masallardaki mantik eksikliklerini hemen kavramis gibi kusuru parmakla gosteririz ki bu daha sonra ”masallar gercek degildir” cumlesine varan yegane eylemdir. Halbuki anlatici basta belirtmistir hic bir sey kati suretle “var” yada “yok” degildir bir hikayede. Tanri “ol” demisti sadece ve olmustu koca bir dunya…

“Kocasini kaybeden kadin cansiz bedeni yaninda agliyordu:

Camdan dagi astim senin icin

Mavi gomlek diktim senin icin

Ve sen uyanip bana donmeyecek misin?”

…………..

“….duydu ve dondu…”

Not: Ben simdi size nelere inandigimi soylesem, dalga gecersiniz , buyuzden once siz soyleyin once ben dalga geceyim:P